Иргэн хүнийхээ хувьд хүн бүр л эх орныхоо төлөө сэтгэл зовинож суудаг л биз. Тэдгээр хүмүүсийн нэг нь би шүү дээ. Улс эх орныхоо хөгжил дэвшлийн төлөө шууд бус тодорхой хэмжээгээр оролцож байгаа гэж өөрийгөө үздэг. Тэгээд эх орныг минь төлөөлөн удирдаж байгаа хүмүүсийг хөндлөнгөөс хараад байхад эх орны төлөө гэсэн нэрэн дор их л олон ажил хийж байгаа бололтой. Даанч тэр хийж буй их үйлсд нь сэтгэл дутаад байгаа юм болов уу даа гэж бодогдоод байх юм. Жишээ нь гадагшаа өч төчнөөн сайхан залуус маань хар ажил хийхээр гэрээтэй гэрээгүй гарцгаах юм. Гадагшаа гарвал тэнд сайхан амьдралын алтан түлхүүр байгаа мэтээр төсөөлдөг хүмүүс олон бололтой. Гэтэл Монголд минь ажлын байр зөндөө л байх юм. Солонгост очиж хар ажил өдрийн 16-20 цагаар хийж байхын оронд эх орондоо Таван толгой, Оюу толгойдоо ажилмаар санагдах юм. Гэтэл тэнд гаднаас ажиллах хүчийг маш ихээр оруулж ирж байна. Хамаг залуу үеээ гадагшаа явуулаад оронд нь гадны ажиллах хүчийг өндөр цалинтай оруулж ирэх нь дээр байсан юм болов уу даа. Магадгүй уншсан сонссон үзсэн харснаараа охор надаас эх орны маань удирдлагууд илүү болохоор тэр нь илүү зөв ч байж мэдэх болоод тийм шийдвэрт хүрсэн биз. Гэтэл хүний амьдралын гол утга учир гэр бүл шүү дээ. Өглөө ажилдаа иртэл миний хамгийн хайрлаж хүндэлж явдаг багш маань хэлж байна: Хүнд 1 шилэн бөмбөг 3 ширмэн бөмбөг байдаг аж. 3 ширмэн бөмбөг маань ажил мэргэжил зэрэг юм, харин ганц шилэн бөмбөг маань хүний гэр бүл гэнэ. Ширмэн бөмбөгийг шидэхэд ойж буусаар цааш явдаг бол шилэн бөмбөгийг шидэхэд тэр дороо хагардаг. Тиймээс хүн гэр бүлээ нэгдүгээрт тавьд хайрлан хамгаалж тэрний төлөө нөгөө 3н ширмэн бөмбөгөө ашиглах хэрэгтэй юм байна. Гэтэл гадагшаа явсан залуусын маань ар гэр энд эзэнгүйрч зарим нэг нь гаднаас ирсэн нөгөө мундаг ажиллах хүчтэй гэр бүл болсон тохиолдол ч байдаг л юм байна. Гэр бүлээ аваад гарсан нь цөөн бололтой. Магадгүй энэ байдлаар нэг их хугацаа шаардалгүй эрчүүд маань харьд очиж харийн бүсгүйтэй, эмэгтэйчүүд маань орж ирсэн бас л харийн эрчүүдтэй нийлэн монгол гэдэг үндэстэн алга болох вий дээ. Гал манаж үлдсэн бүсгүйчүүд маань хичнээхэн тэсэх билээ. Миний блог дээр байгаа Ухаант хүн роман маань энэ л тухай өгүүлсэн байдаг. Одоо цагт бидэнд тохиолдох гээд байгаа аюулын тухай өгүүлсэн хэрэг. Бидэнд Нендэртал үндэстэн шиг болох тун ч ойрхон санагдана. Магадгүй би хэтрүүлж бодсон ч байж мэднэ.

Сүүлийн үед хамаг үзэгчдийг байлдан дагуулаад байгаа "Тусгай салаа" хэмээх киног дундаас нь ороод үзлээ. Тодруулбал Сүлд Номин 2 танилцаж эхэлсэнээс хойших ангиудыг. Яахав дажгүй уран сайхны кино. Амьдралаас жаахан тасархай, киноны хамгийн их таалагдсан зүйл Дэндэвийн дүр. Яг л жинхэнэ монгол эр хүн гүндүүгүй, морь ярьсан шулуун шударга нэгэн, бас дуулсан дуу нь.
Хийсвэр зүйл ихтэй кино шиг санагдсан.
Жишээ нь: Байлдагч дэд ахлагч 2 нэг гал тогоонд хоололдоггүй тэр тусмаа 2 өөр цэргийн анги дундаа 1 гал тогоотой байна гэдэг худлаа.
Бас албанаасаа оргосон цэргийг эрхлүүлээд ааваар нь эмнэлэгт өвчтөн сахиулж байгаа юм шиг хүүг нь сахиулна гэдэг бас л амьдрал дээр сөгдөж гуйгаад ч бүтэхгүй зүйл.
Хамгийн том хэтрүүлэг нь байлдагч энхийг сайхулах ажиллагаанд яваад дэд ахлагч цол авдаг хэсэг. 6 сарын дараа гээд онгоц буусан чинь байлдагч маань дэд ахлагч болчихсон байсан. Амьдрал дээр үнэхээр тийм байдаг бол сайхан л хэрэг, тэгсэн бол манай нөхөр аль дээр үед хурандаа цолтой болчихгүй юу.
Гэхдээ Чад улсад үүрэг гүйцэтгээд ирдэг хэсэг сайхан санагдсан. Учир нь тэр зураг авалт нь манай нөхрийг Чад яваад ирж байхад авсан зураг авалт байсан болохоор өөрийн эрхгүй хүүгээ тэврээд нөхрөө тосоод зогсож байсан минь санагдсан. Миний хүү "аав ирлээ" гээд нүдэндээ нулимастай инээж байгаа нь нүдэнд харагдсан шүү. Онгоцноос тугаа бариад бууж байгаа нь үнэхээр бахархмаар сайхан санагдаж байсан. Ингээд эргээд ирдэг байжээ л гэж бодож байсан. Хар дарсан зүүд шиг 7 сарыг ардаа орхиж байгаа нь тэр шүү дээ хөөрхий би гэдэг хүн чинь.
Гэхдээ мэдээж уран сайхан юм чинь хэтрүүлэг байлгүй л яахав, Ямартай ч цэрэг гэдэг хүний эр зориг, тэвчээр хатуужил, хүн чанар хүмүүжлийг илэрхийлж чадсан Тусгай салаа киноны хамт олонд талархал илэрхийлье.

Дуучин Баясгалангийн "Цэрэг эрийн гэрийн дуу" гэж гоё дуу байдаг юм байна. Сүүлийн үед энэ дууны улаан фен нь болоод байгаа. Яг л надад зориулсан юм шиг санагдлаа. Ууг нь бол дээр үеийн дуу юм байна. Дээр үеийн хүүхнүүд надтай адилхан сэтгэлдээ хөндүүртэй байсан болов уу гэж бодлоо.
Заримдаа уйлмаарч юм шиг, заримдаа хашгирмаар ч юм шиг, заримдаа гунигтай ч юм шиг хоног тоолон хүлээнэ гэдэг хэн бүхний хүсээд байх зүйл биш бололтой.
Гэхдээ нөгөө талаар хүлээх хүнтэй, санах хүнтэй байна гэдэг жаргалтай ч юм шиг. Харин зүрх үнэхээр тэсэхийн аргагүй өвдөж байна. Маш их бүр хэлэхийн аргагүй дэндүү ихээр өвдөж байна. Ямарч их ажилтай байсан, ямар ч их завгүй байсан гэлээ хайртай хүнээ үгүйлэхгүй, санахгүй, бодохгүй мөч гэж үгүй байх юм. Хайр хүнээс ийм их тэвчээр шаардаж хайранд ийм их хүлээцтэй байх хэрэгтэй гэж санасангүй. Харж дурлаад зөрж өнгөрөнгүүтээ мартдаг шиг байдгүй л юм байна. Энэ нь л байдлаараа хайр нь дурлалаасаа ялгардал бололтой.
Хайртай ханыхаа хөлд нь сөхөрч суугаад эрхэлмээр, хүзүүгээр тас тэврээд тунирхаж уйлмаар санагдажийнэ. Орой гэртээ хариад хоолоо хийгээд ханыгаа ажлаасаа ирэхийг нь хүлээгээд хэрвээ удаад байвал утасруу нь залгамаар байна. Хамтдаа дэлгүүр ороод хөөрхөн хүүдээ юу авах уу гэж асуумаар байна. Дэлгүүр орсон ч, ажил хйисэн ч зурагт үзсэн ч юу ч хийсэн бай зөвхөн хань минь л бодогдоод байхын.
9 сар гэдэг ямар урт удаан хугацаа вэ? ганцаараа өнчин тогоруу шиг, орой ажиаас тараад очиход тосох хүн ч байхгүй сэтгэл эзгүйрээд гэр хоосон санагдаад би гэдэг хүн тэсдэг л байгаа даа.

Би өнгөрсөн хагас сайн өдөр Raffles International Institute дээр очиж сонирхолтой лекцэнд суусан юм. Дээрх үг нь тус инстутын уриа юм байна. Тэнд миний сонссон хамгийн сонирхолтой лекц self-managing institute-ын багш Дашдаваа гэдэг хүний "Self-managing career plan" лекц байлаа. Та:
Self control
Self managing
Self Confident
Self respect
Self evident
Self criticism
Self Self contribute
Self realization
Self Sufficient
Self Support
Self suggestion
Self acting
Self made
Self determined
гэсэн зарчмууд гэх юм уу даа эдгээрийг баримтлан, цаг хугацааны эзэн байж чадвал та амжилтанд хүрч чадах юм байна. Лектор маань лекцэндээ хүн бүрт цаг хугацаа ижил байдаг. Та бидэнд 24 цаг өгөөд алдар цуутай мэргэн ухаантай хүмүүст (Жш нь: Чингис, Гёте гм.) 25 цаг өгөөгүй байдаг гэсэн. 78 цагт 22 цагийн бүтээмжтэй ажиллах уу 22 цагт 78 цагийн бүтээмжтэй ажиллах уу гэдэг таний л мэдэх хэрэг.
Дэлхийн дээр амьдарч байгаа 6 тэр бум хүн ердөө дөрөвхэн зүйлийн төлөө амьдардаг гэнэ.
1. Knowledge freedom
2. Finance freedom
3. Time freedom
4. Mind freedom
Мөн цаг хугацаа бүр эзэнтэй байдаг юм байна. Та дунджаар 60 насалсан гэвэл, таны амьдрах 60 жилийн -
20 жилийг та унтаж
5 жилийг 00-д
5 жилийг унаа машинд
20 жилийг ажил эсвэл сургууль
5 жилийг найзуудтайгаа уулзаж ярилцахад зарцуулагддаг бол
үлдсэн 5 жил нь таньд үлдэж байгаа цаг хугацаа гэнэ. Энэ хугацааг та яаж ашиглах нь таны эрх чөлөө, Үнэхээр сонирхолтой лекц байсан.

Хэнтий Хангай Саяны өндөр сайхан нуруунууд
Хойд зүгийн чимэг болсон ойн хөвчийн уулнууд
Мэнэн шарга номины өргөн их талууд
Өмнө зүгийн манлай болсон элсэн манхан далайнууд
Энэ бол Миний төрсөн нутаг
Монголын сайхан орон гэдэгсэн уул нь.
Гэтэл одоо хятадын сайхан монгол гэх болж байгаа юм биш байгаа даа гэж айдас төрөөд байх юм.
Морин хуураа илжгэн хуур нэрээр хятадад алдсан, Хөөмийгөө бас боож үхэх гэж байгаа ямаа шиг туригүй хоолойтой хятадуудад алдсан. Үндэсний хувцасаа бас л алдах дээрээ тулаад байгаа. Тэгтэл энэ жилийн цагаан сараар түрүүлсэн бөхийг маань бас л хятадууд манай бөх яллаа гэж баярласандаа найр наадам хийсэн сурагтай. Хаашаа л харна Хятад, юу л сонсоно хятад, галзуурмаар юм.
Гэтэл би өнөө өглөө бүр ч хачин мэдээ ТВ9 телевтзээр үзлээ. Яасан гэсэн..
Дорноговь аймагт хамаг хөрсийг нь сэндийчин Монголын хамаг баялагийг үнэгүй шахуу зөөж байгаа хужаа нарын байрны түрээсийн төлбөрийг төр чөлөөлсөн гэнэ. Тэр чөлөөлсөн төлбөр нь нийт 6 тэр бум төгрөг болох юм байна. Тэр мэдээг үзээд бид арай Хятад хүмүүсийг Төрийн толгойдоо анзааралгүй сонгосон юм биш байгаа даа гэж бодлоо. Хийж байгаа үйлдэл, явуулж байгаа бодлогоос нь харвал яах аргагүй л Хятад санаа гараад байгаа юм даа. Харамсалтай нь Дорноговь аймгийн аль суманд гэлээ тэр байрны түрээснээс чөлөөлөгдсөн хятадуудын байгаа суманд одоо болтол өндөр хүчдэлийн шугам татагдаагүй бөгөөд гэрэл цахилгаангүй сум юм байна. Тэр өндөр хүчдэлийн шугамыг татахад 1 тэр бум төгрөг хангалттай юм гэсэн. Хятадуудад бэлэглээд байгаа тэр 6 тэр бумаас 1 тэр бумаар нь тэр сумын ард иргэдийг тогтой болгоод үлдсэн 5 тэр бумаар нь өөр эх орондоо хэрэгтэй зйүл хийж болмоор санагдахын.. Тэгдэггүй л юм байх даа. Үнэхээр тэсэхэд бэрх хүмүүс юмаа манай томчууд. Эх орныхоо төлөө гэж юу боддог бол. . Хийх нь байг гэхэд бодол нь ядаж байдаггүй л хүмүүс бололтой. Үгүй бол тэртээ тэргүй Монголын газар шорооноос тоо томшгүйгээр хөрөнгөжиж байгаа хужаа нарт өгч байгаа тэр мөнгөөр Улаанбаатарын хэдэн айл өрх ядаж 1 өрөө байртай болж хорт утаанаас багасгах бол. Мэдэх юм , ойлгох юм улам л алга болоод байхын. Мөдхөн Утаатайгаа хамт замхраад алга болчихвий дээ хайртай эх орон минь. Үнэхээр аймшиг....